De provincie Overijssel rapporteert jaarlijks het totaalbeeld van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) van de provincie op de Overijsselse gemeenten. Dat totaalbeeld gaat over 6 domeinen: Financiën, Omgevingsrecht VTH (= Vergunningen, Toezicht en Handhaving), Ruimtelijke Ordening, Informatie- en archiefbeheer, Huisvesting statushouders en Erfgoed.
Voor Financiën betreft dit het toezicht op de begroting; voor de overige domeinen gaat het om toezicht op de uitvoering van gemeentelijke medebewindstaken.
Voor het jaar 2026 is de totaalscore voor de gemeente Hellendoorn oranje, evenals vorig jaar. In deze rapportage vindt u de stand van zaken van de 6 domeinen.
Het domein Financiën is dit jaar oranje.
Als gemeente Hellendoorn presenteren we voor 2027 een sluitende begroting. We kunnen echter geen structureel sluitende meerjarenraming presenteren. Hierdoor blijft de kleur van het domein Financiën oranje.
Het domein Omgevingsrecht VTH (Vergunningen, Toezicht en Handhaving) kleurt rood. Vorig jaar kreeg Hellendoorn een oranje kleurbeeld vanwege het ontbreken van actueel VTH-beleid en een actuele risicoanalyse voor de thuistaken. Deze punten, samen met enkele andere eerder gesignaleerde verbeterpunten, zijn niet voldoende opgepakt. Daarnaast is over 2024 geen jaarverslag vastgesteld en zijn er onvoldoende middelen beschikbaar gesteld voor het uitvoeringsprogramma van de Omgevingsdienst Twente. In combinatie met de uitkomsten van de in 2025 uitgevoerde reality check leidt dit tot een rood kleurbeeld in 2025. De reality check richtte zich op de actualiteit van omgevingsvergunningen. De bevindingen laten zien dat het inzicht in benodigde actualisaties beperkt is en dat de opvolging daarvan onvoldoende geborgd is. Deze punten zijn meegenomen in het beeld voor het domein Omgevingsrecht VTH en vormen belangrijke verbeterpunten richting 2026.
Dit betekent dat de gemeente Hellendoorn op dit moment onvoldoende voldoet aan de wettelijke vereisten en landelijke kwaliteitsnormen. Dit wil echter niet zeggen dat wij daardoor in de praktijk in de uitvoering grote risico’s hebben gelopen. Het gaat om het formeel vastleggen van het beleid.
Om deze tekortkomingen te herstellen heeft de afdeling Omgevingsontwikkeling een plan van aanpak VTH-beleid gemaakt met herstelmaatregelen. Allereerst is door een extern bureau een toets uitgevoerd aan de kwaliteitscriteria 3.1. Deze landelijke normen geven inzicht in de vereiste deskundigheid, capaciteit en organisatie van VTH-taken. Daarnaast is een bureau ingeschakeld om een integrale risicoanalyse van het besturingsmodel uit te voeren. Dit brengt in beeld waar de grootste risico’s liggen binnen VTH in onze gemeente. In de begroting 2026 zijn de kosten van deze bureaus al opgenomen.
De uitkomsten vormen de basis voor het nieuwe VTH-beleid. Voor de implementatie van dit beleid in de tweede helft van 2026 is een beleidsmedewerker Omgevingsrecht deels vrijgemaakt en tijdelijk een extern juridisch beleidsadviseur ingehuurd.
De provincie Overijssel wordt gedurende het traject actief betrokken en op de hoogte gebracht van deze aanpak. Het doel is om begin 2027 de VTH-organisatie weer op orde te hebben.
Ruimtelijke ordening is dit jaar groen.
Het domein ruimtelijke ordening kleurt dit jaar groen. We verwachten dat dat ook voor het jaar 2027 het geval zal zijn.
Informatie- en archiefbeheer is dit jaar oranje.
De gemeente werkt aan een breed verbeterplan voor informatie- en archiefbeheer, met inzicht in de voortgang en risico’s. We geven daarbij dit jaar extra aandacht aan het afronden van de formele overbrenging van het archief, de verslaglegging van KPI-onderwerpen en archiefbeheer van verbonden partijen.
De archiefoverbrenging van de jaren 1927–1987 is formeel afgerond en dit najaar wordt gestart met de aanbesteding voor de archiefoverbrenging van de jaren 1988–2013. De verslaglegging van KPI-onderwerpen volgens het rapportagemodel van de VNG volgt in het jaarverslag informatie- en archiefbeheer 2026. Ook is begonnen met het in kaart brengen van het archiefbeheer van verbonden partijen in relatie tot het archiefbeheer van onze gemeente. Verder zijn plannen in ontwikkeling voor renovatie van de archiefbewaarplaats, zodat deze aan de eisen van de nieuwe Archiefwet kan gaan voldoen. De verwachte ingangsdatum van deze gewijzigde wet is 1 januari 2027. Daarnaast worden er voorbereidingen getroffen voor het aanwijzen van een archivaris en het aansluiten op een e-depot.
Door al deze verbeteringen verwachten we volgend jaar een beter kleurbeeld voor informatie en archiefbeheer.
Huisvesting statushouders is dit jaar oranje .
De provincie beoordeelt de inspanning voor het huisvesten van statushouders in het eerste halfjaar van 2026 als behaald en stopt met verhoogd toezicht.
Het afgelopen halfjaar haalde de gemeente op één persoon na de taakstelling. In combinatie met positieve ontwikkelingen in onze gemeente in het laatste halfjaar leidt dit tot een behaalde taakstelling. Hierdoor kunnen mensen die hun thuisland ontvlucht zijn eindelijk uit het azc met een nieuwe plek om hun leven op te bouwen.
De uitdaging wordt om ook in de tweede helft van 2026 de taakstelling te realiseren.
Erfgoed kleurt dit jaar groen.
De archeologische waardenkaart is inmiddels opgesteld en wordt daarmee een bouwsteen voor het omgevingsplan. De volgende stap is om uiterlijk aan het einde van het eerste kwartaal van 2027 deze kaart vast te laten stellen door het college.
We verwachten voor het komende jaar opnieuw een groen kleurbeeld.