Inleiding

De najaarsrapportage 2026 is onderdeel van de planning-en-controlcyclus en geeft de gemeenteraad inzicht in de beleidsmatige en financiële voortgang van de programmabegroting 2026. In deze rapportage verwerken we de afwijkingen en ontwikkelingen die sinds de bestuursrapportage 2026 bekend zijn geworden.

Naast de verwachte financiële uitkomst over 2026 geven we inzicht in de structurele gevolgen voor de meerjarenraming en in de voortgang van de investeringen. Waar nodig worden budgetten en investeringskredieten bijgesteld.

De programma-indeling in de najaarsrapportage is gelijk aan die in de programmabegroting 2026. Met ingang van de programmabegroting 2027, waarin ook de doelen en acties uit het collegeuitvoeringsprogramma 2026-2030 zijn opgenomen, werken we met de nieuwe programma-indeling.

Samenvatting

De in deze najaarsrapportage opgenomen financiële mutaties leiden per saldo tot een voordeel van afgerond € 1,7 miljoen in 2026. Dit saldo storten we in de Vrij Aanwendbare Reserve (VAR).

De grootste voordelen zijn:

• Verwerken saldi tussenliggende begrotingswijzigingen (€ 590.000,--): dit is met name het positieve effect van de meicirculaire voor 2026;
• Leges bouwvergunningen (€ 300.000,--): dit is het gevolg van aanvragen voor een aantal grotere bouwprojecten;
• Verstrekking hulpmiddelen (€ 292.000,--): de overgang van een contract met een koopconstructie en depot naar een huurconstructie geeft een tijdelijk financieel voordeel;
• Renteopbrengsten schatkistbankieren (€ 275.000,--): door het achterblijven van uitgaven, het ontvangen van extra voorschotten van het Rijk voor specifieke uitkeringen, extra inkomsten gemeentefonds en door de stijging van het rentepercentage.

Het grootste nadeel is:

• Jeugdzorg (€ 996.000,--). In 2025 was nog sprake van een voordeel, mede als gevolg van de nieuwe inkoop. Ondanks dit structurele voordeel geeft de actuele prognose voor 2026 een tekort aan als gevolg van enkele incidentele casussen. We zien bij een aantal jeugdigen met complexe problematiek dat passende plaatsing moeilijk is. Dit is een bredere ontwikkeling binnen de jeugdcasuïstiek. Beperkte beschikbaarheid en wachttijden bij instellingen maken dat vaker duurdere maatwerkoplossingen nodig zijn.

bedragen x € 1.000,--

Grootste afwijkingen

Onderstaand overzicht geeft de grootste mee- en tegenvallers (> € 50.000,--) weer die het saldo veroorzaken. In de programma's staat een toelichting op deze afwijkingen.

bedragen x € 1.000,--

Budgetoverhevelingen

Voorgesteld wordt € 3,080 miljoen aan niet bestede budgetten over te hevelen naar 2027 en verder. De grootste overheveling betreft de Hervormingsagenda Jeugd (€ 1,376 miljoen). Een volledig overzicht is opgenomen in de bijlage.

Meerjarig beeld

Het meerjarig beeld van de najaarsrapportage is voordelig en ziet er als volgt uit:

bedragen x € 1.000,--

De grootste voordelen in het meerjarig saldo zijn:

• Effect septembercirculaire. De septembercirculaire geeft meerjarige voordelen, waarvan het effect in 2027 het grootste is met een voordeel van € 341.000. Dit wordt vooral veroorzaakt door aanvullende compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen;
• Hogere opbrengsten OZB (€ 180.000,--). Dit betreft de opbrengst op niet-woningen.

Doorschuiven investeringskredieten

De investeringen voor 2026 zijn begroot op € 21.764.000,-- (netto bedrag, met aftrek van inkomsten). Volgens actuele prognose schuift hiervan

€ 5.730.000,-- door naar 2027 en verder.

De investeringen waar de grootste bedragen doorschuiven zijn:

• Nieuwbouw Pr. Marijke (€ 2.409.000,--). Er kan nog niet worden gestart met de bouw omdat er nog geen vergunning is verleend in verband met aangescherpte regelgeving omtrent een gasleiding die langs de school loopt;
• Uitbreiding De Es (€ 713.000,--). De verwachting was dat de aannemer nog voor de zomervakantie zou starten met de bouw. Dit bleek echter niet meer haalbaar. De start en oplevering van de bouw vinden drie maanden later plaats dan verwacht, waardoor oplevering nu gepland is voor maart 2027;
• Reconstructie toegang Avonturenpark (€ 420.000,--). In afstemming met de eigenaar wordt de uitvoering verschoven naar begin 2027, omdat in het laatste deel van 2026 nog diverse evenementen plaatsvinden.

Verlagen/verhogen van investeringskredieten

We passen, op grond van nieuwe inzichten, de kredieten aan voor een reeks investeringen. Per saldo gaat het voor 2026 om een verlaging van € 119.000,-- .

Voor 2027 en verder moeten we de kredieten fors verhogen (€ 1.852.000,--), met name voor reconstructies van wegen en riolering. De grootste verhogingen zijn nodig voor:

• Holterweg-Noord/Korenweg (€ 883.000,--). Deels omdat hiervoor een onjuist bedrag was opgenomen en deels vanwege een hogere prijsstijging dan verwacht;
• Reconstructie Bergleidingweg Oost (€ 419.000,--). Door een aanzienlijk latere uitvoering dan oorspronkelijk gepland, moet meer prijsstijging worden opgenomen;
• Pr. Marijkeschool (€ 350.000,--). De start van de bouw is vertraagd, omdat er nog geen vergunning is verleend in verband met een gasleiding die langs de school loopt. Hierdoor zal de offerte van de bouwer verlopen. Om deze te verlengen rekent de bouwer een inflatiecorrectie van 3,5%.

Zie de bijlage met het totale overzicht van de begrote investeringen en de aanpassingen.