Financiële afwijkingen | Jaarrekening 2025

Financiële afwijkingen worden op productniveau toegelicht wanneer de afwijking:

Groter is dan € 30.000,-- bij een begroot budget onder € 1.000.000,--;
Groter is dan € 75.000,-- bij een begroot budget tussen € 1.000.000,-- en € 2.500.000,--;
Groter is dan € 100.000,-- bij een begroot budget boven € 2.500.000,--.

LASTEN

32000 Bedrijventerreinen € 251.000,-- V (incidenteel)

De ogenschijnlijke lagere lasten op bedrijventerreinen zijn slechts administratief: de verwachte verkopen (inkomsten) zijn lager wegens vertraging in de levering van een kavel. Aan de lastenkant zien we nu ook een lagere administratieve overboeking van deze opbrengsten naar de voorraden.

57000 Openbaar groen € 150.000,-- V (incidenteel)

Dit voordeel bestaat uit een groot aantal over- en onderschrijdingen waarvan de belangrijkste zijn: Het verkleinen van de Kinderboerderij is uitgesteld. Er speelt een juridisch geschil, waarbij het ons als gemeente verstandig lijkt om de uitkomst hiervan af te wachten. Het budget zal worden overgeheveld naar 2026. Dit geeft een voordeel van € 30.000,--.

In 2025 is ingezet op het realiseren van een hoger onderhoudsniveau binnen delen van de openbare ruimte. Deze kwaliteitsimpuls was noodzakelijk om te voldoen aan de geldende beeldkwaliteitseisen en om het gewenste kwaliteitsniveau in de openbare ruimte te waarborgen.

De hogere onderhoudsfrequentie en aanvullende werkzaamheden hebben geleid tot een overschrijding van de oorspronkelijke aanneemsom binnen de lopende onderhoudscontracten. Dit geeft een nadeel van € 38.000,--.

Dit voordeel wordt verklaard door lagere toegerekende loonkosten team openbare ruimte van € 60.000,--. Deze uren zijn met name gemaakt voor de investeringen in speelplaatsen, waardoor ze niet zijn besteed aan regulier groenonderhoud.

Door de beperkte personele capaciteit zijn projecten onvoldoende voorbereid waardoor deze niet ten uitvoer zijn gebracht. Hierdoor hebben we een voordeel van € 69.000,-- op renovatie openbaar groen.

73000 Huishoudelijk afval € 65.000,-- V (incidenteel)

Dit product geeft een groot aantal verschillen. De belangrijkste: Onverwachte extra kosten voor externe projectleiding bij de vervanging van het containermanagementsysteem. Hierover voert de gemeente gesprekken met de leverancier over de afwikkeling, aangezien deze kosten buiten de schuld van de gemeente zijn ontstaan. Dit geeft een nadeel van € 67.000,--.

We hebben € 45.000 aan afvalstoffenbelasting terugontvangen, doordat een groot deel van de bodemassen (o.a. metaal) na verbranding is hergebruikt en hierover geen belasting verschuldigd is. Daarnaast is in 2025 circa 135 ton minder restafval ingezameld, wat bij € 118 per ton neerkomt op een extra voordeel van ongeveer € 16.000. Dit geeft samen een voordeel van € 61.000,--

De factuur voor de papierverwerking bevat zowel verwerkingskosten als opbrengsten uit de verkoop van papier. De opbrengsten zijn hoger dan de kosten, waardoor per saldo sprake is van een positief resultaat. De verwerkingskosten van € 77.000 zijn in mindering gebracht op de opbrengsten. Dit corrigeren we vanaf 2026 in de primitieve begroting. Ander effect is dat hierdoor de baten ook lager uitvallen dan begroot. Dat valt in mindere mate op, door de hoge papierprijs in 2025. Het overige verschil van ruim € 11.000 wordt verklaard doordat iets minder papier is ingezameld (digitaliseringstrend) dit geeft een voordeel van € 88.000,--.

Eenmalige, onverwachte extra kosten bij de plaatsing van circa 125 ondergrondse containers, onder meer voor aanvullende bodemonderzoeken en het graven van proefsleuven. Dit geeft een nadeel van € 34.000,--

In 2025 is 400 ton minder GFT ingezameld dan in 2024. De hoeveelheid GFT fluctueert jaarlijks onder andere door klimaatinvloeden, wat heeft geleid tot lagere verwerkings- en transportkosten. Dit geeft een voordeel van € 54.000,--.

74040 Duurzaamheid € 130.000,-- V (incidenteel)

Het voordeel van € 130.000,-- binnen duurzaamheid hangt voornamelijk samen met de inzet van € 230.000,-- aan middelen voor energiearmoede. Deze middelen zijn gebruikt ter dekking van een deel van de eerste tranche van de woningisolatiesubsidie. Doordat er minder subsidieaanvragen zijn ingediend dan verwacht, is op dit onderdeel een voordeel van € 230.000 ontstaan. Deze SPUK-middelen worden in 2026 alsnog ingezet.

Tegenover dit voordeel staan hogere uitgaven binnen de klimaatgelden, doordat meer onderzoeken zijn uitgevoerd dan vooraf geraamd. Daarnaast zijn bij de woningisolatiesubsidie de begeleidingskosten hoger uitgevallen dan eerder geraamd en wordt uit deze SPUK ook het soortenmanagementplan gedekt. De voor- en nadelen binnen de SPUK’s worden verrekend met de bijbehorende baten, waardoor het totaal per saldo neutraal uitkomt. Daarnaast is er nog een klein voordeel op het reguliere budget duurzaamheid, gezien een aantal kosten konden worden gedekt uit de SPUK Klimaatgelden waardoor er ruimte in dit bugdet is ontstaan.

81000 Structuurplannen € 51.000,-- V (incidenteel)

Voor een belangrijk deel wordt het budget gebruikt voor het opstellen van een ontwerp en bijkomende kosten (bijvoorbeeld onderzoeken) voor de herinrichting kerngebied Daarlerveen. Dit vloeit voort uit de gebiedsaanpak en is de aanbeveling die het hoogste scoort. De uitvoeringsagenda Gebiedsaanpak Daarlerveen is eind september met wat vertraging door het college vastgesteld. Hiermee is het college akkoord gegaan met de inzet van de financiële middelen ten behoeve van de gedetailleerde uitwerking. Uitvoering was niet eerder mogelijk, daarom is voorgesteld een bedrag van € 51.000,-- door te schuiven naar 2026. Dit geeft een voordeel van € 51.000,--.

81010 Bestemmingsplannen € 152.000,-- V (incidenteel)

Het onderdeel dat betrekking heeft op het buitengebied is doorgeschoven naar het volgende jaar. Voor een zorgvuldige uitwerking is eerst een nadere inventarisatie van het buitengebied noodzakelijk. Deze inventarisatie vormt de basis voor het opstellen van een passende en juridisch houdbare regelset. Omdat deze inventarisatie nog niet is afgerond, zijn de bijbehorende werkzaamheden en kosten doorgeschoven. Daarnaast is het project later op gang gekomen dan bij het opstellen van de begroting was voorzien. In de beginfase is extra tijd geïnvesteerd in het opstellen van een startnotitie en het scherp definiëren van de projectaanpak. Daarnaast heeft de overdracht van het projectleiderschap gedurende het jaar geleid tot enige vertraging in de voortgang. Dit geeft een voordeel van € 60.000,--.

Voor de impactanalyse is opdracht verleend tot het maken van een inventarisatie van het buitengebied. De gegevens samen vormen een nulmeting op de thema's water en bodem, natuur, landbouw, klimaat, wonen en de sociaaleconomische situatie. Deze inventarisatie levert gegevens op hoofdlijnen aan voor de omgevingsvisie. Meer gedetailleerde gegevens worden gebruikt voor toekomstige beleidsuitwerkingen. De inventarisatie buitengebied heeft wat vertraging opgelopen door de beschikbaarheid van brongegevens. Daarom is de looptijd doorgeschoven, de afronding is gepland in het eerste kwartaal van 2026. Dit geeft een voordeel van € 58.000,--

Daarnaast is er een voordeel door lagere toegerekende loonkosten team Omgevingsontwikkeling van € 21.000,--. Er is gewerkt aan nieuwe projecten die op een of andere manier terugverdiend moeten worden, dus op de balans terecht komen.

83020 Vergunningen volkshuisvesting € 111.000,-- V (incidenteel)

Er zijn minder welstandsadviezen aangevraagd dan werd verwacht. Dit levert een voordeel op van € 20.000,-- aan de lasten kant. En een nadeel op van € 26.000,-- aan de inkomsten kant.

De lagere toerekening loonkosten van de teams fysiek domein en openbare ruimte geeft een voordeel van € 39.000,--. Zie voor nadere toelichting programma Overhead.

De kosten voor de invoering van de omgevingswet zijn op het product vergunningen volkshuisvesting lager uitgevallen wat een voordeel geeft van circa € 54.000,--. Het betreffende voordeel is gestort in de reserve invoering omgevingswet. Dit voordeel komt met name doordat de kosten voor zowel de omgevingsvisie als het omgevingsplan, totaal € 55.000,--, niet zijn verantwoord op het product vergunningen volkshuisvesting maar onder het product bestemmingsplannen.

De gemaakte kosten voor de omgevingsvisie en het omgevingsplan zijn gedekt door een onttrekking uit de reserve invoering omgevingswet. Door met name een lagere toerekening loonkosten, voordeel € 29.000,--, en geen uitgaven voor advies planschadevergoeding, voordeel € 15.000,--, geeft het product bestemmingsplannen geen grote afwijking.

Overige afwijkingen €51.000,-- N (incidenteel)

Overige afwijkingen zijn het totaal van de verschillen die onder de toelichtingsgrens vallen.

BATEN

32000 Bedrijventerreinen € 247.000,-- N (incidenteel)

De verwachte levering van bedrijfskavels heeft dit jaar nog niet plaatsgevonden. Deze volgt in 2026.

73000 Huishoudelijk afval € 380.000,-- N (incidenteel)

Dit product geeft een groot aantal verschillen. De belangrijkste: de onttrekking uit de voorziening van 248.000,-- is uiteindelijk een storting van 104.000,-- in de voorziening geworden. Op grond van de BBV-regelgeving mogen eenmalige invoeringskosten niet ten laste van een voorziening worden gebracht, maar dienen deze rechtstreeks in de exploitatie te worden verantwoord.

In de begroting is rekening gehouden met de kosten voor de projectleider Diftar. Abusievelijk is echter geen volledige raming opgenomen voor de overige eenmalige invoeringskosten. Dit heeft invloed gehad op de uiteindelijke mutatie van de voorziening. Daarnaast zijn er meerdere voordelen aan de baten- en lastenkant. Dit alles resulteert in een storting in de voorziening, daar waar een onttrekking begroot was. Dit geeft uiteindelijk een nadeel in de exploitatie van € 352.000,--.

In 2025 heeft de gemeente als gebiedsbeheerder een vergoeding van € 138.000,-- van Verpact ontvangen voor de aanpak en preventie van zwerfafval, inclusief nabetalingen over 2023 en 2024. De definitieve vergoeding per inwoner is pas in 2025 vastgesteld. Dit geeft een voordeel van € 51.000,--.

74000 Milieu algemeen € 98.000,-- V (incidenteel)

Dit voordeel bestaat uit een groot aantal over- en onderschrijdingen waarvan de belangrijkste is. De kosten van de asbestbodemsanering werkzaamheden zijn hogen uitgevallen dan werd verwacht in het najaar. Deze kosten worden volledig gedekt vanuit de subsidie en bijdrage derden, dit geeft een voordeel van € 98.000,--.

74040 Duurzaamheid € 88.000,-- V (incidenteel)

Het voordeel ontstaat doordat aan de lastenkant minder uitgaven zijn gedaan binnen de SPUK’s. De lasten en de bijbehorende baten verlopen budgettair neutraal, waardoor afwijkingen aan de uitgavenkant worden verrekend met de inkomsten.

75000 Begraafplaatsen € 125.000,-- N (incidenteel)

Er zijn dit jaar minder uitvaarten geweest en we hebben minder opbrengsten vanuit de grafrechten. Dit levert een nadeel op van € 125.000,--.

81010 Bestemmingsplannen € 98.000,-- N (incidenteel)

Het nadeel wordt veroorzaakt doordat BOPA-procedures in 2025 grotendeels via Vergunningen zijn gefactureerd. Hierdoor zijn de legesopbrengsten niet op dit product verantwoord. Daarnaast zijn er nauwelijks afzonderlijke RO-procedures (grote BOPA’s / wijzigingen omgevingsplan) geweest, waardoor de geraamde baten niet zijn gerealiseerd. Dit geeft een nadeel van €100.000,--.

82000 Bouwgrondexploitatie € 622.000,-- V (incidenteel)

Van het voordeel is (na aftrek van € 20.000,-- hogere lasten) circa € 603.000,-- echt budgettair. Dit komt door de tussentijdse winstneming op lopende grondexploitaties (€ 15.000,-- Daarle West) en een gedeeltelijke vrijval van getroffen verliesvoorzieningen voor Hellendoorn Noord fase 1 (€ 484.000,--) en De Grave Haarle (€ 113.000,--). De oorzaak hiervan ligt in meevallende nog te maken kosten. Op de grex Leerlooierstraat (Blenkeschool locatie) wordt een beperkt nadeel verwacht (€ 9.000,--) Zie voor verdere toelichting paragraaf grondbeleid. Het saldo van € 603.000,-- wordt in de bufferreserve gestort.

83000 Wonen € 251.000,-- V (incidenteel)

Voor de woningbouwversnelling is in 2024 € 1 miljoen gereserveerd in de reserve gelabelde middelen. In 2025 is voor € 310.000,-- aan adviseurskosten gemaakt. Veel van deze advieskosten € 250.000,--) moeten terugverdiend worden in toekomstige gemeentelijke grondexploitaties of t.z.t. in rekening gebracht worden bij private ontwikkelaars. Daarom zijn deze kosten overgeboekt naar de balans. Dit levert een voordeel op in het jaarrekeningsaldo. Omdat niet zeker is of deze kosten daadwerkelijk terugverdiend kunnen worden, wordt dit voordeel gestort in de bufferreserve.

803020 Vergunningen € 40.000,-- N (incidenteel)

De hogere legesopbrengsten worden veroorzaakt door meer omvangrijke vergunningaanvragen dan vooraf geraamd. Met name in het derde en vierde kwartaal van 2025 zijn meerdere aanvragen met hoge bouwkosten ingediend, waaronder de bouw van 16 appartementen en de uitbreiding van een school. Deze aanvragen werden eerder in 2026 verwacht, maar zijn al in 2025 ingediend, waardoor de legesopbrengsten hoger zijn uitgevallen. Dit geeft een voordeel van € 292.000,--.

De uitgaven voor de omgevingsvisie en het omgevingsplan vallen lager uit dan geraamd. Aangezien deze kosten worden gedekt vanuit de reserve, is ook de onttrekking aan de reserve lager dan begroot. Zie voor een nadere toelichting het product Bestemmingsplannen. Dit geeft een nadeel van 329.000,--.

83030 Grondzaken € 241.000,-- V (incidenteel)

Er is voor circa € 234.000,-- extra boekwinst gemaakt op de kavelverkoop aan Enexis, snippergroen en de verkoop van 2 restkavels. Volgens staand beleid wordt deze boekwinst in de bufferreserve gestort.

Overige afwijkingen € 135.000,-- V (incidenteel)